Od 1 maja 2026 r. nowe zasady liczenia stażu pracy
Jak wpłyną na wymiar urlopu oraz terminy wypowiedzenia?
- Nowe przepisy dotyczące zasad liczenia stażu pracy już od początku roku obowiązują w sektorze publicznym, a z początkiem maja zaczynają obowiązywać również w sektorze prywatnym. Do tej pory staż pracy uwzględniał okresy zatrudnienia wykonywane w ramach świadczenia stosunku pracy (umowa o pracę, powołanie, wybór, mianowanie lub spółdzielcza umowa o pracę).
- Teraz jednak się to zmieni – do stażu pracy będą mogły być wliczone również okresy wykonywania umowy zlecenia, umowy agencyjnej, umowy o świadczenie usług, czy prowadzenia działalności gospodarczej.
- Zobacz, co dokładnie się zmieni oraz kto i jakie formalności powinien spełnić dla ustalenia dłuższego stażu pracy!
JAK BYŁO DOTYCHCZAS?
- Do stażu pracy wliczał się wyłącznie okres zatrudnienia w ramach świadczenia stosunku pracy.
- To oznacza, że okres prowadzenia działalności gospodarczej czy np. współpracy na podstawie umowy o świadczenie usług nie był wliczany do okresu zatrudnienia w rozumieniu powszechnie obowiązujących przepisów prawa pracy. Dla osób świadczących pracę na tej podstawie oznaczało to utrudniony dostęp do niektórych uprawnień pracowniczych albo stanowisk, na których wymagane jest posiadanie określonego stażu pracy.
DLACZEGO TO TAKIE ISTOTNE?
- Staż pracy wprost przekłada się na wiele uprawnień pracowniczych, począwszy od wymiaru urlopu wypoczynkowego i obowiązującego okresu wypowiedzenia umowy o pracę aż po uprawnienia wynikające z regulacji wewnątrzzakładowych (np. regulamin wynagradzania).
- Jak wskazano w uzasadnieniu projektu ustawy, celem ustawodawcy jest wyrównanie szans osób, które przed nawiązaniem stosunku pracy prowadziły działalność gospodarczą, wykonywały pracę na podstawie umowy zlecenia, agencyjnej czy np. były osobami współpracującymi z tymi osobami lub członkami rolniczych spółdzielni produkcyjnych.
- Wymiar urlopu wypoczynkowego – powiązany jest z ogólnym stażem pracy (nie tylko u danego pracodawcy i łącznie z okresami zaliczanymi, np. nauki) i wynosi 20 lub 26 dni.
- Długość okresu wypowiedzenia umowy o pracę na czas nieokreślony i określony – uzależniony jest od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy i wynosi od 2 tygodni do nawet 3 miesięcy.
- Odprawa pośmiertna – jej wysokość jest zależna od okresu zatrudnienia pracownika u danego pracodawcy i przysługuje w wysokości od jednomiesięcznego do nawet sześciomiesięcznego wynagrodzenia.
CO ZROBIĆ W CELU PRZELICZENIA STAŻU PRACY?
- Ważne jest, żeby zarówno pracodawcy, jak i pracownicy mieli świadomość, że okres zatrudnienia według nowych zasad nie „przeliczy się” automatycznie.
- Do potwierdzenia tych okresów wymagane jest uzyskanie zaświadczenia wydanego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
- Wniosek o jego wydanie składa osoba fizyczna, której okresy mają podlegać wliczeniu do okresu zatrudnienia (pracownik).
- Należy to zrobić w postaci elektronicznej za pomocą specjalnie utworzonego profilu w systemie teleinformatycznym ZUS.
- Ustawa przewiduje konkretny termin na udokumentowanie „nowych” okresów zatrudnienia. Są to 24 miesiące od dnia wejścia w życie ustawy, co w przypadku pracodawców z sektora prywatnego oznacza termin 01 maja 2028 roku.
- Wszelkie uprawnienia pracownicze wynikające z wliczenia „nowych” okresów do okresu zatrudnienia przysługują od dnia nabycia prawa do tych uprawnień, ale nie wcześniej niż od dnia 01 maja 2026 roku.
Co w przypadku trwających okresów wypowiedzenia?
- Czytając nowe przepisy może się pojawić obawa o trwające w dniu wejścia w życie nowych przepisów okresy wypowiedzenia umowy o pracę. Czy nowe przepisy oznaczają konieczność ich zmiany? To bardzo słuszne pytanie, ale na szczęście nie ma się czego obawiać.
- Ustawodawca uregulował taką sytuację – otóż, okres wypowiedzenia takiego pracownika obliczany jest według dotychczasowych reguł. Jeśli okres wypowiedzenia rozpoczął się przed dniem wejścia w życie omawianych zmian (1 maja 2026 r.), biegnie on zgodnie z dotychczasowymi zasadami. W tym zakresie nic się nie zmienia.
- Nowe regulacje mogą znaleźć zastosowanie wyłącznie w przypadku okresów wypowiedzenia, które zaczną obowiązywać od dnia wejścia w życie nowych przepisów i pod warunkiem
spełnienia pozostałych wymogów opisanych powyżej.
Masz pytania? Zapraszamy do kontaktu!
Wpis przygotowała r. pr. Katarzyna Mazek