r.pr. Dagmara Szyguła-Żuchowska         r.pr. Aleksandra Otok-Zagajewska

 

AUDYT W FUNDACJI RODZINNEJ

czyli…

obowiązek, bezpieczeństwo i transparentność działania

________________________________________________________________________________________________

Celem Fundacji Rodzinnej jest zapewnienie ciągłości właścicielskiej na kolejne pokolenia oraz ochrona majątku. Z czasem każda struktura wymaga jednak weryfikacji — zarówno pod kątem zgodności regulacyjnej, jak i praktycznego funkcjonowania.

Fundacja rodzinna to żywy organizm, który wymaga nie tylko właściwego zaprojektowania, ale również stałego i świadomego nadzoru.

Jednym z kluczowych mechanizmów nadzoru jest obowiązkowy audyt Fundacji Rodzinnej, wprowadzony przez ustawodawcę (art. 77 ustawy o fundacji rodzinnej i następne).

 _______________________________________________________________________________________

Czym jest audyt Fundacji Rodzinnej?

Audyt to badanie dokonywane przez niezależną grupę ekspertów, które dotyczy takich obszarów jak zarządzanie aktywami fundacji rodzinnej, zaciąganie i spełnianie zobowiązań a także zobowiązań publicznoprawnych, pod kątem:

  • prawidłowości
  • rzetelności
  • zgodności z prawem
  • celem oraz dokumentami fundacji

 _______________________________________________________________________________________

Kto może przeprowadzić audyt Fundacji Rodzinnej?

Ustawodawca nakłada obowiązek przeprowadzenia audytu na tzw. niezależny zespół ekspertów. Ekspertów wyznacza zgromadzenie beneficjentów. W skład zespołu wchodzą: biegły rewident, doradca podatkowy oraz radca prawny (lub adwokat).

Audyt Fundacji Rodzinnej mogą przeprowadzać wyłącznie eksperci, którzy w okresie objętym audytem i w jego trakcie:

1) są niezależne od danej fundacji rodzinnej;

2) nie brały i nie biorą udziału w procesie podejmowania decyzji przez fundację rodzinną;

3) nie świadczyły i nie świadczą czynności rewizji finansowej lub doradztwa na rzecz fundacji rodzinnej.

 _______________________________________________________________________________________

Dlaczego audyt Fundacji Rodzinnej jest potrzebny?

Po pierwsze, dlatego, że ustawodawca przewidział obowiązek jego okresowego przeprowadzania.

Po drugie, audyt pozwala ocenić, czy fundacja działa zgodnie z ustawą, statutem, interesem fundatora i beneficjentów oraz przyjętymi założeniami sukcesyjnymi. A tym samym:

  • zwiększyć bezpieczeństwo beneficjentów,
  • uporządkować procesy decyzyjne,
  • ograniczyć ryzyka podatkowe i reputacyjne,
  • zwiększyć transparentność działania organów, czy też przygotować fundację na zmianę pokoleniową

________________________________________________________________________________________________

Dlaczego warto powierzyć audyt właśnie nam?

1/ Rozumiemy cele biznesowe naszych klientów, nasze doradztwo łączy perspektywę prawną, biznesową i organizacyjną — z uwzględnieniem realnych celów właścicieli firm rodzinnych, co których należy m.in.:

  • ciągłość biznesu
  • bezpieczeństwo majątku
  • stabilność relacji rodzinnych, oraz
  • możliwość długoterminowego zarządzania aktywami.

2/ Pracujemy w modelu skoordynowanej współpracy z zewnętrznymi ekspertami — doradcami podatkowymi oraz biegłymi rewidentami — dzięki czemu klient otrzymuje jedno, kompleksowe wsparcie dostosowane do specyfiki danej struktury rodzinnej i biznesowej w ramach jednego audytu.

3/ Zakres audytu jest kompleksowy i obejmuje kwestie:

  • prawne
  • podatkowe
  • organizacyjne
  • korporacyjne
  • związane z bezpieczeństwem majątku rodzinnego.

 _______________________________________________________________________________________

Audyt w 4 krokach – dlaczego taki model przyjęliśmy?

Ze względu na zakres audytu, jego wielkoobszarowość i cel, któremu na służyć, przyjęliśmy model 4 kroków. 

1/ Analiza struktury

Rozpoznajemy model funkcjonowania fundacji, strukturę majątku oraz potencjalne obszary ryzyka.

2/ Audyt wieloobszarowy

Prowadzimy równoległą analizę prawną, podatkową i organizacyjną przy współpracy
z zewnętrznymi ekspertami.

3/ Rekomendacje

Przygotowujemy raport zawierający praktyczne rekomendacje dotyczące ograniczenia ryzyk i uporządkowania procesów funkcjonowania fundacji.

4/ Wdrożenie zmian (rekomendacji)

Na wyraźne życzenie naszych klientów, możemy wesprzeć Fundację Rodzinną na etapie tzw. wdrożenia po audycie, w zakresie aktualizacji dokumentacji, procedur oraz zasad governance.

________________________________________________________________________________________________

 

Zapraszamy do kontaktu!

Jeżeli rozważają Państwo przeprowadzenie audytu lub chcą się do niego przygotować — zapraszamy do kontaktu.

 

 

FAQ

  • Czy wynagrodzenie dla fundatora z tyt. kontraktu menadżerskiego w Fundacji Rodzinnej to ukryty zysk ?

    Fundacja rodzinna to wciąż bardzo młoda instytucja w naszym porządku prawnym. Cel jej utworzenia był niewątpliwie szczytny. Fundacja ma stanowić:

    ✅  brakujące ogniwo i narzędzie dające szansę na zapewnienie przemyślanej sukcesji w firmach rodzinnych;
    ✅  strukturę umożliwiającą bezpieczne pomnażanie majątku i zarządzanie tym majątkiem w sposób usystematyzowany dla kolejnych pokoleń

    Aby fundacja mogła realizować przypisany jej cel, ustawodawca przewidział pewne korzystne rozwiązania podatkowe sprzyjające pomnażaniu majątku przez fundację rodzinną. Przy czym, są też różne ograniczenia, które powinieneś brać pod uwagę układając strukturę organizacyjną fundacji rodzinnej.

    Planując strukturę organizacyjną fundacji rodzinnej i rolę fundatora pamiętaj, że wynagrodzenie fundatora z tytułu świadczonych przez niego na rzecz fundacji usług za zarządzanie oraz kontrolowanie tej fundacji na podstawie kontraktu menadżerskiego jest świadczeniem stanowiącym ukryte zyski. Stanowisko organów podatkowych i sądów jest w tym zakresie jednolite 🏛 (wyrok WSA w Łodzi z 11.4.2024 r., I SA/Łd 134/24).

    Co to oznacza w praktyce?  

    ✅ ustawodawca nakłada 15% CIT na te świadczenia (pomimo, że wynikają one z warunków rynkowych)
    ✅ dodatkowo są one opodatkowane progresywnie po stronie fundatora (a nie zwolnione z PIT jak w przypadku świadczeń niepieniężnych) i dodatkowo obłożone składką zdrowotną.

    Masz pytania dotyczące fundacji rodzinnej ? Zapraszam do kontaktu!

  • Zawarłam z mężem umowę o rozdzielność majątkową. Czy mąż odziedziczy moją firmę po mojej śmierci?

    Jest to jedno z częściej zadawanych przez przedsiębiorców pytań. Wielokrotnie klienci są zaskoczeni, że ustanowiona przez nich rozdzielność majątkowa małżeńska nie „zadziała” po śmierci. Zawierając umowę o ustanowienie rozdzielności majątkowej małżeńskiej, zabezpieczamy swój majątek (tut. firmę) wyłącznie na okoliczność sytuacji „inter vivos” czyli zachodzących za naszego życia, np. na wypadek rozwodu. W takim przypadku, jak najbardziej, ustanowiona rozdzielność odniesie zamierzony skutek. Jednakże w przypadku śmierci
    i spadkobrania, samo zawarcie takiej umowy nie będzie miało już żadnego znaczenia. W tym przypadku zastosowanie znajdą zasady ogólne dotyczące dziedziczenia i to one mają pierwszeństwo, a zgodnie z zasadami ogólnymi dziedziczenia ustawowego małżonek będzie dziedziczył po zmarłym przedsiębiorcy. Do spadku wejdzie zaś cały majątek przedsiębiorcy, który stanowił za jego życia majątek osobisty przedsiębiorcy. Jeśli zatem, intencją przedsiębiorcy jest przekazanie swojej firmy po śmierci w inne ręce niż ręce małżonka, sama umowa o ustanowieniu rozdzielności majątkowej nie wystarczy. I w takim przypadku bardzo pomocny okazuje się właśnie plan sukcesji. W ramach takiego planu sukcesji, dzięki połączeniu w odpowiedni sposób kilku instrumentów prawnych, możliwe będzie osiągnięcie zamierzonego przez przedsiębiorcę celu.

  • O co tak naprawdę chodzi w Planie Sukcesji?

    Sukcesja, choć w pierwszej chwili kojarzona jest najczęściej z planem przekazania firmy np. dzieciom, stanowi w praktyce proces o wiele bardziej złożony i wielowymiarowy. Sukcesja jest obecnie istotnym elementem zarządzania ryzykiem operacyjnym w firmie. Przedsiębiorca, podejmując decyzję o przeprowadzeniu audytu pod kątem planu sukcesji, będzie musiał zadać sobie wiele pytań, pozornie ze sobą niezwiązanych. W efekcie jednak stworzy to kompletny obraz i przyczyni się także do usystematyzowania przyjętych celów strategicznych. I tak, przedsiębiorca przystępując do ustalenia własnego, indywidualnego planu sukcesji musi odpowiedzieć sobie co najmniej na następujące pytania:

    • czy ryzyko związane z prowadzoną przeze mnie działalnością dotyka również mojego majątku prywatnego ? Czy właściwie oddzieliłem mój majątek prywatny od majątku firmowego?
    • czy moja firma w swojej obecnej strukturze jest przygotowana na zdarzenia nagłe dotyczące współwłaściciela/ współwłaścicieli firmy (przykładowo śmierć lub inna przeszkoda, która uniemożliwiłaby czasowo moje działanie) ?
    • czy i na jakich zasadach chciałbym (lub też nie) zaangażować w sprawy firmy poszczególnych członków rodziny lub też związać z firmą na dłużej kluczowych współpracowników ?
    • czy moja firma ma zostać docelowo przekazana następnemu pokoleniu ?
    • czy planuję dalszy rozwój i pozyskiwanie kapitału np. poprzez otwarcie się na inwestorów zewnętrznych ?
    • jak na moją firmę wpływa moja aktualna sytuacja rodzinna lub sytuacja rodzinna mojego wspólnika (np. posiadany przeze mnie lub mojego wspólnika ustrój majątkowy małżeński, śmierć mojego małżonka, rozwód mój lub mojego wspólnika, podział majątku etc.) ?
    • czy chciałbym zapobiec zdarzeniom, które mogą mieć niepożądane skutki dla firmy i na jak duże zmiany jestem w związku z tym gotowy ?