r. pr. Aleksandra Otok-Zagajewska
Kredyt „frankowy” a działalność gospodarcza – także przedsiębiorca może kwestionować ważność umowy
Czym jest kredyt „frankowy”?
Kredyt „frankowy” (WAŻNE: analogiczne zasady dotyczą kredytów powiązanych z innymi walutami obcymi), to kredyt powiązany z walutą obcą według mechanizmu:
- kredytu indeksowanego do waluty obcej – umowa wskazuje na kwotę kredytu w PLN, taką kwotę bank wypłaca kredytobiorcy, natomiast nie jest to jednocześnie kwota, którą kredytobiorca ma obowiązek zwrócić; to, ile należy oddać, oblicza samodzielnie bank już po wypłacie kredytu, przeliczając wypłaconą w PLN kwotę na walutę obcą po obowiązującym w banku kursie kupna waluty,
- kredytu denominowanego do waluty obcej – umowa wskazuje kwotę kredytu w walucie obcej, a „przeliczenie” odbywa się pierwszy raz na etapie wypłaty kredytu, a następnie przy spłacie każdej raty.
Dlaczego taka konstrukcja umowy kredytowej jest wadliwa, czyli sprzeczność z istotą stosunków umownych
Nie tylko konsumenci mogą kwestionować klauzule waloryzacyjne zawarte w umowach kredytowych powiązanych z walutą obcą. Mogą to robić także przedsiębiorcy, tyle, że nie na podstawie niedozwolonych postanowień umownych (klauzul abuzywnych), ale na podstawie sprzeczności z istotą stosunków umownych.
Za sprzeczne z istotą stosunków umownych należy uznać postanowienia umowy kredytu, w której kredytodawca jest upoważniony do jednostronnego określenia kursu waluty określonej jako właściwa dla oznaczenia kwot rat obciążających kredytobiorcę. Zamieszczenie w umowie takiej klauzuli nie może zostać uznane za działanie pozostające w granicach swobody umów z art. 3531 k.c. Główne zobowiązanie strony zobowiązanej do spłacenia kredytu, obliczane poprzez zastosowanie klauzuli waloryzacyjne, nie może zostać określone przez drugą stronę tej samej umowy jednostronnym oświadczeniem. Umowa zawierająca tego rodzaju klauzule powinna zostać uznana za nieważną.
W wyroku z dnia 12.09.2025 r. (II CSKP 643/25) Sąd Najwyższy stwierdził, że nawet jeśli ochrona konsumencka nie znajduje zastosowania, to niektóre konstrukcje zobowiązaniowe – zwłaszcza takie, które pozwalają jednej stronie na jednostronne i arbitralne kształtowanie sytuacji prawnej drugiej – pozostają sprzeczne z podstawowymi zasadami prawa cywilnego. Sąd Najwyższy podkreślił, że status przedsiębiorcy nie ma charakteru absolutnego. Oceniając ważność umowy, należy badać jej strukturę, przejrzystość i rzetelność. Konstrukcja klauzul przeliczeniowych, pozostawiających bankowi pełną swobodę ustalania kursów walut, może być sprzeczna z zasadami współżycia społecznego i naturą umowy kredytu również w relacjach pomiędzy profesjonalistami.
Pozew „frankowy” przedsiębiorcy – dla kogo i na czym polega?
Pozew „frankowy” polega na zakwestionowaniu tych postanowień umowy kredytowej, które regulują kwestię ustalenia (obliczenia) wysokości zobowiązania kredytobiorcy w oparciu o klauzule indeksacyjne lub denominacyjne. Z takim pozwem wystąpić może każdy przedsiębiorca, który zaciągnął kredyt związany z prowadzoną działalnością gospodarczą. Może to być zarówno osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, jak i inna jednostka organizacyjna, w szczególności spółki prawa handlowego.
Co można zyskać?
W razie uznania przez Sąd, że umowa kredytowa zawiera postanowienia sprzeczne z istotą stosunków umownych, umowa może zostać uznana za nieważną. Stwierdzenie nieważności umowy kredytu oznacza, że:
- bank zobowiązany jest oddać kredytobiorcy wszystkie spełnione przez niego świadczenia (spłacone raty, prowizje, itd.)
- kredytobiorca zobowiązany jest do zwrotu na rzecz banku kwoty nominalnej otrzymanego kredytu (czyli kwoty wypłaconej mu przez bank)
Korzyści z wygranej sprawy:
- zwrot spłat przewyższających wypłacony przez bank kapitał kredytu
- zaprzestanie dalszych spłat
- zwolnienie zabezpieczeń
Jakie wyroki faktycznie zapadają?
Sprawy „frankowe” przedsiębiorców nie są jeszcze tak powszechne jak sprawy konsumentów. Ich liczba systematycznie się zwiększa, jednak ilość wyroków, jakie już zapadły, jest ograniczona. Przykładowo można wskazać następujące orzeczenia, w których Sądy przyznały rację kredytobiorcom i stwierdziły nieważność umowy:
- SO Warszawa, 19.11.2021 r., XVI GC 1309/2o
- SO Warszawa, 28.09.2023 r., XXVI GC 21130/21
- SO Warszawa, 19.02.2024 r., XXVI GC 642/23
- SO Warszawa, 13.06.2024 r., XVI GC 949/20
- SO Warszawa, 03.07.2024 r., XXVI GC 1499/23
- SO Warszawa, 28.08.2024 r., XX GC 806/23
- SO Warszawa, 29.12.2025 r., XVI GC 37/24
__________________________________________
W CZYM MOŻEMY POMÓC?
- skonsultujemy i zweryfikujemy umowę kredytową – sprawdzimy, czy w tym konkretnym przypadki istnieje możliwość powołania się na sprzeczność postanowień z istotą stosunków umownych
- poprowadzimy postępowanie przedsądowe, a w tym:
- dokonamy wyliczenia przysługujących roszczeń,
- wystąpimy do banku z wezwaniem do zapłaty;
- w razie potrzeby – poprowadzimy mediacje z bankiem w celu polubownego rozwiązania sporu;
- poprowadzimy sprawę sądową przeciwko bankowi
__________________________________________________________
Dlaczego ZPZ Legal?
- jesteśmy kancelarią radców prawnych
- specjalizujemy się w pomocy kredytobiorcom – posiadamy wiedzę i doświadczenie
- prowadzimy sprawy frankowe przeciwko wszystkim bankom już od 2015 r.
- działamy przed sądami na terenie całej Polski
Potrzebujesz więcej informacji?