Roszczenia za nadwykonania – dlaczego warto ich dochodzić od NFZ
Wiele podmiotów leczniczych nie otrzymało pełnego wynagrodzenia za świadczenia udzielone w 2025 r. ponad limit wynikający z umowy z NFZ. Ten scenariusz może się powtórzyć również w tym roku. Wyjaśniam, dlaczego warto dochodzić tych należności i o czym pamiętać przed podpisaniem aneksu na kolejny rok.
- Finanse placówki: poprawa sytuacji finansowej podmiotu leczniczego, utrzymanie płynności i zabezpieczenie dostępności świadczeń
- Mniejsze ryzyko dla zarządzającego: podjęcie działań ogranicza ryzyko zarzutu niegospodarności, nawet jeśli roszczenia nie zostaną uwzględnione
- Lepszy kontrakt: możliwość negocjowania kontraktu dostosowanego do realnych potrzeb zdrowotnych pacjentów
Dlaczego placówki udzielają świadczeń ponad limit
Narodowy Fundusz Zdrowia jako płatnik publiczny jest zobligowany do finansowania świadczeń opieki zdrowotnej ze środków publicznych, udzielanych osobom ubezpieczonym oraz uprawnionym. Ten ciężar nie powinien być przenoszony na podmioty lecznicze, które z powodu niedostosowania wartości kontraktu do realnych potrzeb zdrowotnych pacjentów są zmuszone do udzielania świadczeń i finansowania ich we własnym zakresie z uwagi na przymus ustawowy.
Taka sytuacja generuje ogromne problemy finansowe dla świadczeniodawców i prowadzi do kolejnych niekorzystnych decyzji, np. zawierania umów kredytowych na pokrycie kosztów funkcjonowania. To dodatkowo zwiększa zobowiązania placówek.
Co się zmieniło w ostatnim czasie
W ostatnich latach płatnik publiczny w znacznej mierze finansował świadczenia udzielane w ramach nadwykonań, w tym świadczenia limitowane. Świadczeniodawcy, pozostając w przekonaniu, że nastąpi zapłata, udzielali świadczeń ponad limit zgodnie z zapotrzebowaniem pacjentów.
Niestety ta sytuacja uległa zmianie. Wiele podmiotów leczniczych nie otrzymało pełnego wynagrodzenia za wszystkie udzielone świadczenia za 2025 r. Jeżeli płatnik publiczny odmawia zapłaty na drodze polubownej, jedyną drogą do uzyskania zaspokojenia jest dochodzenie roszczeń na drodze sądowej.
Kiedy roszczenie ma szansę w sądzie

Warto z ostrożności dokonać oceny roszczeń przed zawarciem aneksu finansowego na przyszły rok, w celu uniknięcia oświadczenia w przedmiocie zrzeczenia się roszczeń. To może znacznie zwiększyć szansę na wygraną w przyszłości.
Adriana Abelec-Piątkowskaradca prawny, ZPZ Legal
Odpowiedzialność osób zarządzających
Bardzo ważną kwestią jest także odpowiedzialność osób zarządzających podmiotami leczniczymi, szczególnie jeśli są to podmioty finansowane ze środków publicznych, które obowiązuje reżim wynikający z ustawy o finansach publicznych.
Osoby zarządzające prywatnymi placówkami, które mają umowy z NFZ, również mogą zmierzyć się, na innej podstawie, z odpowiedzialnością za brak działań zmierzających do odzyskania należności za udzielone świadczenia.
Jak bezpiecznie podejść do sprawy
- Najpierw weryfikacja: ocena sytuacji prawnej i zasadności dochodzenia roszczeń na drodze sądowej.
- Potem działanie: przy pozytywnym wyniku podjęcie kroków zmierzających do dochodzenia należności.
- Wynagrodzenie kancelarii ustalane jest indywidualnie, w zależności od nakładu pracy i wartości nadwykonań.

